Değerlendirmenin merkezinde çocuk bulunur
Velayet ve çocukla kişisel ilişki düzenlemesi, ebeveynlerin birbirleriyle uyuşmazlığından ayrı olarak çocuğun koşullarını ele alır. Türk Medenî Kanunu sağlık, eğitim, bakım ve çocuğun yararına ilişkin düzenlemeler içerir. Gelir düzeyi veya anne/baba sıfatı tek başına otomatik sonuç kuralı oluşturmaz.
Aile hukuku incelemesinde çocuğun mevcut yaşam düzeni, ihtiyaçları ve ebeveynlerin bakım imkânları birlikte değerlendirilir. Boşanmanın ekonomik talepleriyle velayet aynı soruya yanıt vermez.
Çocuğun günlük yaşamını açıklayan bilgiler
Okul, sağlık, bakım düzeni ve ebeveynlerle ilişki hakkında somut bilgi önemlidir. Yalnız diğer ebeveyni eleştiren genel ifadeler, çocuğun ihtiyaçlarını açıklamaz. İleri sürülen olayların çocuk üzerindeki etkisi ve mevcut belgelerle bağlantısı gösterilmelidir.
Kanun, çocuğun olgunluğu ölçüsünde düşüncesinin dikkate alınmasına ilişkin düzenleme de içerir. Bunun çocuğa tek başına karar verme sorumluluğu yüklenmesi anlamına geldiği söylenemez; yaş, gelişim ve somut koşullar birlikte değerlendirilir.
Kişisel ilişki ve giderlere katkı
Velayetin kullanılması, diğer ebeveynle kişisel ilişki ve çocuğun giderlerine katkı ayrı düzenleme konularıdır. Birinin varlığı diğerinin bütün koşullarını kendiliğinden belirlemez. Kararın içeriği, çocuğun düzeni ve tarafların yükümlülükleri birlikte okunmalıdır.
Çocuğun giderleri veya tarafların ekonomik koşulları değiştiğinde nafaka miktarının yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebilir. Bu değerlendirme velayet kararının otomatik değişmesi anlamına gelmez.
Kişisel ilişki takvimi, çocuğun yaşı, sağlık ve eğitim ihtiyaçları, yaşam düzeni ve tarafların koşullarına göre belirlenir; herkes için zorunlu aynı hafta sonu veya tatil düzeni yoktur. Ebeveynler diğerinin çocukla ilişkisini zedelemekten kaçınmalıdır. Bununla birlikte çocuğun huzurunun tehlikeye girmesi veya diğer önemli sebepler varsa TMK m.324 uyarınca kişisel ilişki sınırlandırılabilir ya da kaldırılabilir.
Mevcut karar sonrasında değişiklik
Yerleşim, bakım veya başka koşullardaki değişiklikler çocuğun yaşamını etkileyebilir. Kanun, yeni olguların gerektirdiği önlemler için düzenleme içerir. Değişikliğin kendisi kadar çocuk açısından sonucu açıklanmalıdır.
Görüşmede mevcut kararın tamamı, uygulanma biçimi ve sonraki gelişmeler birlikte ele alınır. Önceki kararı görmeden aynı düzenin sürmesi veya değişmesi hakkında kesin sonuç söylenemez.
Kaynaklar ve mevzuat
Genel bilgilendirme, somut olayın hukuki değerlendirmesinin yerini tutmaz.