Nafaka Artırımında Değişen Koşullar

Önce hangi nafakanın söz konusu olduğu belirlenir

Nafaka artırımında başlangıç noktası mevcut karar veya düzenlemedir. Çocuğun giderlerine katkı ile boşanma sonrasında eşe yönelik nafakanın dayanağı ve değerlendirme ölçütleri aynı değildir. Türk Medenî Kanunu, irat biçimindeki nafakada ve çocuğa ilişkin nafakada değişen koşulları ayrı hükümlerle ele alır.

Aile hukuku görüşmesinde kararın tarihi, kesinleşme bilgisi, varsa yıllık artış hükmü ve daha önce yapılmış değişiklikler birlikte okunur. Yalnız bugün ödenen tutarı bilmek yeterli değildir.

Hangi koşul değişti?

Talep, önceki kararın verildiği koşullarla bugünkü durumun karşılaştırılmasına dayanır. İhtiyaç, gelir veya gider değişikliği somutlaştırılır. Çocuk için okul, sağlık ve bakım ihtiyaçları; taraflar yönünden ödeme gücü ve ekonomik durum önem taşıyabilir.

Genel fiyat artışı tek başına her dosyada aynı oranda artırım sonucunu doğuran bir formül değildir. Karardaki artış hükmü ve kanuni değerlendirme birbirinden ayrılmalıdır. Sabit bir sonuç yüzdesi veya dava süresi verilemez.

İrat biçimindeki yoksulluk nafakasında TMK m. 176, tarafların mali durumunun değişmesini veya hakkaniyetin gerektirmesini dikkate alır. Çocuğa ilişkin nafakada ise m. 330–331, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme gücünü esas alır. Artırım gerekçesinin hangi nafaka türüne dayandığı bu nedenle açıkça belirtilmelidir.

Belgeler hangi farkı göstermeli?

Bir giderin belgesi, hem miktarı hem ilgili kişi ve dönemle bağlantısı bakımından açıklanmalıdır. Tek seferlik bir gider ile süreklilik gösteren ihtiyaç farklı olabilir. Önceki ödemelerin ve varsa ödenmeyen kısımların dökümü de tutulmalıdır.

• Mevcut nafaka kararı ve varsa önceki artırım kararları.
• Ödeme dökümü ve kararın artış hükmüne ilişkin hesap.
• Gelir ve ekonomik durum değişikliğini gösteren kayıtlar.
• Çocuğa ilişkin talepte eğitim, sağlık ve bakım giderlerinin belgeleri.

Artırım, tahsil ve velayet farklıdır

Nafaka miktarının artırılmasını istemek ile mevcut nafakanın ödenmeyen kısmını takip etmek aynı işlem değildir. Mevcut yükümlülük ve yeni talep ayrı açıklanmalıdır. Çocukla kişisel ilişki veya velayet sorunları da kendilerine özgü değerlendirme gerektirir.

Talebin hangi nafaka türüne ilişkin olduğu görüldükten sonra usul ve yetki incelenir. Her talebe yalnız çocuğa ilişkin nafaka hükmünü uygulamak veya geçmiş bütün dönemler için otomatik artış sonucu çıkarmak doğru değildir.