Beklenen tutar ile ödenen tutar arasındaki fark
Eksik ödeme iddiası, beklenen miktarla ödenen miktarın farklı olmasından daha fazlasını gerektirir. Hesabın hangi veri, teminat ve kesintilere dayandığı görülmelidir. Sigortacının ticari amacı hakkında varsayım kurmak yerine yazılı gerekçe ve teknik dayanak incelenir.
Ret yazısı varsa ret sebebinin kapsam, sorumluluk, belge veya hesapla ilgili olup olmadığı ayrılır. Bu ilk sınıflandırma için sigorta uyuşmazlıkları yazısındaki açıklamalar kullanılabilir.
Yanıt ve belgeyi yan yana okumak
Sigortacının kullandığı kusur oranı, araç veya gelir bilgisi, zarar dönemi ve önceki ödeme bilgileri başvurudaki kayıtlarla karşılaştırılır. Bir farklılık varsa hangi belgenin bunu gösterdiği belirtilir. İnceleme yalnız toplam rakam üzerinden yürütülmez.
| Gerekçe | Karşılaştırılacak belge |
|---|---|
| Teminat dışı olay | Poliçe, ek şartlar ve olay kaydı |
| Zarar tutarı farklı | Ekspertiz veya hesap raporu ve dayanak veriler |
| Eksik belge | Sunulan ekler ve teslim kayıtları |
| Önceki ödeme indirimi | Ödemenin tarihi, açıklaması ve kapsadığı kalem |
Yeni başvuruda neyin değiştiğini göstermek
İtirazda dosya numarası, önceki başvuru, verilen yanıt ve tartışılan kalem belirtilir. Yeni belge varsa bunun hangi gerekçeyi etkilediği açıklanır. Aynı evrakı gerekçesiz yeniden göndermek, uyuşmazlığın kaynağını açıklamayabilir.
Özellikle değer kaybında araç geçmişi ve onarım; bedensel zararda rapor ve kazanç verileri önem taşır. Hukuki sorumlulukla sigorta teminatının sınırı birbirinden ayrılır.
İtiraz sonuç vermezse
Sigorta tahkimi için ön başvuru ve diğer kabul koşulları incelenir. Aynı uyuşmazlığın başka bir yargı merciine taşınmış olması ayrıca önemlidir. Komisyona başvuru, talebin esastan kabulünü garanti etmez.
Dava seçeneğinde görev, yetki, uygulanabilecek dava şartları ve süreler talebin niteliğine göre belirlenir. Ödeme alındıysa varsa ibra veya sulh belgesinin kapsamı da görülmelidir. Bütün sigorta türleri için tek zamanaşımı veya tek mahkeme adı kullanmak doğru değildir.
İbraname ve önceki ödemenin etkisi
İmzalanmış belgenin adı kadar içeriği önemlidir. KTK m.111, kanundaki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaların geçersizliğini; tazminat miktarı açıkça yetersiz veya fahiş olan anlaşma ve uzlaşmaların ise yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilmesini ayrı düzenler. Her ibranamenin kendiliğinden geçersiz olduğu veya iki yıl içinde mutlaka ek ödeme alınacağı söylenemez.
Belgenin tarihi, kapsadığı zararlar, ödeme hesabı ve gerçek zarar birlikte incelenir. İptal hakkının süresi ile asıl tazminat talebinin zamanaşımı birbirine karıştırılmaz. İmzadan önce ya da ödeme sonrasında belgenin bütünü üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.
Tam veya ağır hasarda rayiç değer itirazı
Ağır hasar kaydı ile aracın tam hasarlı kabul edilmesi aynı değerlendirme değildir. Rayiç değer tartışmasında aracın kaza tarihindeki marka, model, kilometre, donanım ve hasar geçmişiyle karşılaştırılabilir piyasa verileri incelenir. Emsal ilanlar tek başına gerçekleşmiş satış fiyatı sayılmaz; ekspertiz ve teknik durumla birlikte değerlendirilir.
İtirazda kullanılan emsallerin tarihi ve araçla benzerliği, varsa sovtajın yani hasarlı araç değerinin kimde kaldığı, önceki ödeme ve poliçe kapsamı açıklanır. Tam hasar hesabı, onarılmış araçtaki değer kaybı hesabıyla aynı değildir. Farklı bir rayiç ileri sürmek ek ödemenin kesin kabul edileceği anlamına gelmez.
Kaynaklar ve mevzuat
Genel bilgilendirme, somut olayın hukuki değerlendirmesinin yerini tutmaz.
