Sigorta Başvurusu ve Tahkim

Önce talep sigortacıya iletilir

Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmadan önce uyuşmazlık konusu talebin ilgili sigortacıya iletilmesi gerekir. Başvurunun tarihi kadar hangi zarar kaleminin ve hangi belgelerin sunulduğu da önemlidir. Gelen yanıt veya teslim belgesi sonraki başvurunun koşullarını göstermeye yarar.

Komisyonun açıklamasında sigortacının talebi karşılamayan nihai yanıtı veya yazılı yanıt alınamaması durumları ayrılır. Yanıt bekleme bakımından genel olarak 15 iş günü, trafik sigortasında 15 gün belirtilir. Bu süreler tazminatın mutlaka ödeneceği veya dosyanın sonuçlanacağı süreler değildir. Zorunlu trafik sigortasında yazılı başvuru ayrıca Karayolları Trafik Kanunu m. 97’de düzenlenmiştir.

Başvuruya cevap süresi ile ödeme süresi farklıdır. KTK m.99, gerekli belgelerin sigortacıya iletilmesinden itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu trafik sigortası sınırlarında kalan miktarın ödenmesini düzenler. Bu hüküm, her eksik veya tartışmalı talebin başvuru tarihinden sekiz iş günü sonra bütünüyle ödeneceği anlamına gelmez.

Her uyuşmazlık tahkime elverişli midir?

Sigorta kuruluşunun sisteme üyeliği ve olayın üyelik tarihiyle ilişkisi incelenir; zorunlu sigortalar için Komisyonun açıkladığı ayrı koşullar bulunur. Ayrıca aynı uyuşmazlığın mahkemeye, genel tahkime veya tüketici hakem heyetine taşınmış olması başvurunun kabulünü etkileyebilir. Bu nedenle mevcut başvurular gizlenmeden belirtilmelidir.

Talebin gerçekten sigorta sözleşmesi ve teminat kapsamında olup olmadığı da ayrı bir sorudur. Bir trafik olayından kaynaklanan her zarar, yalnız bu nedenle sigortacıya karşı tahkim başvurusuna konu edilemez. Poliçe ve teminat ayrımı dosyanın başlangıcında yapılmalıdır.

Başvuru dosyası neyi göstermeli?

Dosya; başvurucunun sıfatını, uyuşmazlığı, istenen tutarın veya kalemin dayanağını ve sigortacıya ön başvuruyu anlaşılır biçimde göstermelidir. Komisyon çoğunlukla belgeler üzerinden inceleme yürüttüğünden, birbirinden kopuk çok sayıda evrak yerine açıklama ile belge arasında ilişki kurulması önem taşır.

• Sigortacıya iletilen başvuru, teslim kaydı ve varsa nihai cevap.
• İlgili poliçe ve olay/hasar dosyası bilgileri.
• Talep edilen zarar kalemini destekleyen teknik, tıbbi veya ekonomik belgeler.
• Başvuru formu, temsil varsa yetki belgeleri ve güncel başvuru koşullarına uygun ekler.

Başvuru sonrasında nasıl ilerlenir?

Başvurunun şekli koşulları ve içeriği incelenir; uyuşmazlık hakem değerlendirmesine taşınabilir. Dosyanın gerektirdiği hâllerde teknik inceleme veya ek belge ihtiyacı doğabilir. Komisyonun çevrim içi başvuru ve belge gönderme kanalları kendi yönergelerine göre kullanılmalıdır.

Komisyon, ön inceleme için en geç 15 gün; hakem değerlendirmesi için en geç dört ay öngörüldüğünü açıklar. Hakem süresi tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir. İtiraz aşaması için ayrıca iki aylık süre düzenlenmiştir. Tebligat, itiraz, olası temyiz ve tahsil aşamaları nedeniyle toplam sürecin her dosyada dört ila altı ayda tamamlanacağı veya davadan mutlaka daha kısa süreceği söylenemez.

Karar ve itiraz yolları bakımından başvuru tarihindeki düzenlemeler ve parasal eşikler ayrıca kontrol edilir. Bu sayfada hızla değişebilecek ücret veya eşik tablosu tutulmaz. Bir karara karşı izlenecek yol, kararın niteliği ve tebliğ bilgisi görülmeden belirlenmez.

Kararın verilmesi ile kesinleşmesi ve icrası aynı aşama değildir. Süresinde ve usulüne uygun itiraz, hakem kararının kesinleşmesini önler ve icrasını durdurur. İzlenecek yol ve parasal eşik başvuru tarihi ile kararın niteliğine göre kontrol edilir.

Tahkim, dava ve arabuluculuk aynı işlem değildir

Tahkimdeki ön başvuru ile mahkemeye gitmeden önce uygulanabilecek dava şartı arabuluculuk farklı kurumlardır. Ticari nitelikteki belirli para taleplerinde arabuluculuk düzenlemesi bulunur; görevli mahkeme ve dava şartları taraf ve uyuşmazlık niteliğine göre ayrıca değerlendirilir.

Ödeme veya ret gerekçesi somutlaştırıldıktan sonra uygun başvuru yolu seçilir. Aynı uyuşmazlık için birbirinden habersiz birden fazla başvuru yapmak yerine, daha önceki işlemler ve bunların hukuki etkisi birlikte incelenmelidir.