Araç Mahrumiyeti

Araçtan yararlanılamayan dönem

Araç mahrumiyeti, kazadan sonra araçtan yararlanılamayan dönemin doğurduğu kayıpla ilgilidir. Aracın fiziksel onarım giderinden ve onarım sonrasındaki değer kaybından ayrı değerlendirilir. Talepte, kullanımın hangi nedenle ve ne kadar süre engellendiği açıklanmalıdır.

Serviste kalınan toplam gün sayısı, her durumda kazaya bağlanabilecek uygun onarım süresiyle aynı değildir. Hasarın niteliği, yapılması gereken işlemler ve gecikmenin nedenleri teknik kayıtlarla incelenir. Bu nedenle yalnız giriş-çıkış tarihlerini çarparak kesin bir tazminat sonucu üretilemez.

Süreyi ve ihtiyacı açıklayan kayıtlar

Servis iş emri, ekspertiz, onarım işlemleri ve teslim belgeleri sürenin değerlendirilmesine yardımcı olur. Araç kazadan sonra kullanılabilir durumda mıydı, hangi işlemler zorunluydu ve onarım ne zaman başladı gibi sorular kayıtlarla birlikte yanıtlanır.

Kullanım biçimi de önemlidir. Kişisel ulaşım ihtiyacı, ticari kullanım ve belirli bir faaliyetin gelir kaybı aynı iddia değildir. Kiralama veya ulaşım gideri varsa belgeleri saklanır; belgenin olmaması ya da bulunması tek başına bütün hukuki değerlendirmeyi tamamlamaz.

• Servise giriş, iş emri, onarım aşamaları ve teslim tarihleri.
• Hasarın ve gerekli işlemlerin görülebildiği ekspertiz ve fotoğraflar.
• Varsa ikame araç sağlandığı döneme ilişkin kayıtlar.
• Kiralama, ulaşım veya ticari kullanım iddiasının dayanakları.

Her araç zararı trafik sigortasından istenemez

KTK m. 92/k ve Trafik Sigortası Genel Şartları A.6/k; gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları zorunlu trafik sigortası kapsamı dışında düzenler. Bu ayrım, kullanım kaybını onarım sonrası değer kaybıyla aynı teminat kalemi saymayı engeller. Sorumlu kişiye yöneltilecek talebin dayanağı ve olay tarihine uygulanacak hükümler ayrıca değerlendirilir.

Kasko veya başka bir poliçedeki ikame araç hizmeti, sorumlu kişiden istenebilecek tazminatla aynı şey değildir. Bir hizmetin süresi ve koşulları poliçeye bağlı olabilir. Sigorta kapsamı ile genel zarar sorumluluğu ayrı incelenmelidir.

Kullanım kaybı, koşulları varsa kusurlu sürücüye ve hukuken sorumlu işletene yöneltilebilir. Tescilde malik görünen kişi ile işleten her dosyada aynı kişi olmayabilir; uzun süreli kiralama gibi ilişkiler ve fiilî işletme durumu incelenir. Sorumluluk, kusur, uygun süre ve zarar ortaya konulmadan kesin ödeme sonucu çıkarılmaz.

Hesapta hangi ayrımlar yapılır?

Kullanılamayan uygun dönem, aracın niteliği, ileri sürülen kullanım ihtiyacı ve varsa karşılanan kısmın belirlenmesi gerekir. İkame araç verilmişse hangi günleri kapsadığı; başka ödeme yapılmışsa hangi zarar için olduğu açıklanır. Aynı kaybın iki kez karşılanması yönünde talep kurulmaz.

Günlük bedel ve süre bakımından somut dayanak gösterilmesi, soyut bir toplam istemekten daha açıklayıcıdır. Emsal seçiminin araç ve dönemle ilgisi, gecikmelerin kazayla bağlantısı ve zarar görenin etkisi hukuki ve teknik incelemede değerlendirilecek konulardır.

Talebin muhatabı ve başvuru yolu

Önce zarar kalemi, olayla bağlantısı ve muhatabı belirlenir; ardından belgelere dayalı talep açıklanır. Sigorta teminatına girmeyen bir kalem için sırf araç kazası olduğu gerekçesiyle Sigorta Tahkim Komisyonu yolu önerilmez. Poliçe teminatı bulunduğu ileri sürülüyorsa bunun dayanağı ayrıca incelenir.

Başvuru yolu, zararın niteliği ve sorumlu muhatap üzerinden belirlenir. Mevcut ödeme, ikame araç hizmeti veya uzlaşma varsa bunun talep üzerindeki etkisi ayrıca incelenir.